Waarom zou je beleggen in goud?

Ik zie het vaak voorbij komen. Beleggingsadvies om in goud te investeren. Mensen die zeggen dat ze veel van hun geld in goud hebben belegd. Maar waarom doen mensen dit? En is dus nu eigenlijk wel een goede keuze? Laat me jullie meenemen in de wondere wereld van goud.

De historie van goud in ons financiële stelsel

Laten we eerst een stapje terug doen en kijken naar de geschiedenis. Goud heeft namelijk lange tijd een belangrijke rol gespeeld in ons financiële stelsel. Het is voor mijn tijd dat dit plaatsvond, maar tijdens mijn studie werd er nog vele malen over gesproken. De goudstandaard, waarbij het geld dat door banken werd uitgekeerd altijd kon worden ingeruild voor goud. Goud is immers van oudsher al waardevol, en hierdoor ontstond er meer vertrouwen in het papieren en muntgeld wat werd uitgegeven door banken.

De goudstandaard was goed voor de handel, er kon immers altijd in goud betaald worden wat vervolgens kon worden omgezet in de eigen munt. Dit leidde er wel toe dat in sommige landen een overschot ontstond in goud, terwijl andere landen te weinig goud in handen hadden om de eigen munt te ondersteunen. In het begin van de goudstandaard was het de Bank van Engeland welke daarom vaste wisselkoersen ging hanteren tussen valuta. Alhoewel, vast betekende wel dat het meerdere keren per jaar werd aangepast, in lijn met de handel die werd gedreven.

De twee wereldoorlogen zorgden ervoor dat het systeem niet langer houdbaar was. Er werd meer geld bijgedrukt dan gedekt kon worden door goud, dit alles om te kunnen voldoen aan de kosten die oorlog voeren met zich meebracht. Tussen 1914 en 1944 was de goudstandaard door vele landen losgelaten, om in 1944 weer herinvoering te vinden door middel van het in Bretton Woods beslechte Bretton Woods stelsel.

Ditmaal was het de dollar welke als standaard munt werd gezien. Alleen de dollar kon worden omgezet naar een vaste hoeveelheid goud. Voor andere valuta was er een vaste wisselkoers met de dollar. Ook hier zorgde oorlog (de Vietnam oorlog) ervoor dat het systeem onder druk kwam te staan. Door de grote hoeveelheid geld die werd bijgedrukt verloren landen hun vertrouwen in de munt, en wilden hun dollar reserves omzetten in goud. Dit zorgde voor afnemende goudvoorraden in Amerika en het systeem kwam verder onder druk kwam te staan en is uiteindelijk niet houdbaar gebleken. 1973 was het jaar dat het Bretton Woods stelsel niet meer toepasbaar was en werd overgestapt op variabele wisselkoersen.

Theorie achter beleggen in goud

Waarom goud nog steeds populair is om in te beleggen, houdt verband met het bovenstaand verhaal. Door de tijd heen (ook voor de goudstandaard) is goud altijd al gezien als waardevol. In musea zie je immers vaak gouden munten terug van eeuwen, zo niet millennia, geleden. Deze waarde zal altijd vertegenwoordigd blijven. Vandaar ook dat in tijden van onrust, er vaak teruggevallen wordt op goud. Dit is dan ook het moment waarop een piek te zien is in de goudprijs.

De hoeveelheid goud in de wereld bestaat uit de huidige voorraad plus de vondsten uit goudmijnen. De goudvoorraad blijft relatief stabiel en ziet maar een langzame toename over de jaren, hierdoor blijft de waarde van goud behouden. Zeker wanneer we de goudvoorraad vergelijken met economische groei, dan zou goud steeds waardevoller moeten worden. De langzaam stijgende goudvoorraad was ook 1 van de redenen waarom het Bretton Woods Stelsel niet vol te houden was.

Voordelen van beleggen in goud

Er zijn twee grote voordelen waardoor goud vaak als belegging wordt aangehouden.

Veilige haven

Het grootste voordeel van beleggen in goud is dat het altijd een waarde vertegenwoordigd. In een economische crisis of politieke onstabiliteit zoals een oorlog kan er altijd teruggegrepen worden op goud. Daarnaast is het niet iets wat kan omvallen, zoals een munt. De reden waarom tijdens de financiële crisis goudbeleggingen opeens heel populair werden was omdat er onrust bestond dat de Euro wel eens zou kunnen omvallen. Goud zou er dan voor zorgen dat je toch een gedeelte van je bezit zou kunnen omzetten in een andere valuta. Dit is ook de reden waarom centrale banken in deze periodes vaak extra goud opkopen, om hun munt kracht bij te kunnen blijven zetten.

Liquiditeit

Doordat goud altijd een waarde zal vertegenwoordigen, wordt het ook wel gezien als een liquide belegging. Dit houdt in dat er altijd vraag en aanbod zal blijven van goud. Mocht je dus snel van je goudvoorraad af willen, dan zijn er altijd kopers te vinden. Dit garandeert dat de prijs die je krijgt voor je goud dicht bij de huidige bid-ask prijs zal liggen.

Nadelen van beleggen in goud

Toch kent beleggen in goud ook een aantal nadelen. Zijn de nadelen een te hoge prijs om op te wegen tegen de voordelen?

Geen dividend of rente

Een van de grootste nadelen van beleggen in goud is dat er geen rente of dividend over wordt uitgekeerd. Het is immers een tastbaar vast iets, goud groeit niet uit zichzelf, tenzij er een vondst is gedaan in een goudmijn. Hierdoor is het rendement op je goudbeleggingen volledig afhankelijk van de winst die je behaald bij de verkoop.

FX risico door nominatie in USD

De goudprijs wordt weergegeven in USD per ounce goud. Hierdoor ontstaat er voor ons als Europese beleggers een extra risico op beleggen in goud. Je hebt dus niet alleen het risico dat de goudprijzen zelf dalen, maar ook nog eens een valutarisico ten opzichte van de dollar. De vondst van een nieuwe goudmijn kan er voor zorgen dat de goudprijs daalt, maar vaker nog zullen schommelingen te zien zijn door veranderingen in de USD-EUR wisselkoersen.

Stel bij aankoop van goud is de wisselkoers $1,1 tegen €1. Je hebt voor $1.100 aan goud gekocht, wat dus €1000 waarde heeft. Op het moment dat je wilt verkopen is de wisselkoers veranderd naar $1,15 tegen €1. Je hebt nog steeds voor $1.100 aan goudbeleggingen. De waarde in euro’s bedraagt nu €956,52 Dit is dus een verlies van €43,48 zonder dat er ook maar iets is veranderd aan de waarde in dollars van je goudbeleggingen.

Kosten voor bewaring (in geval van fysiek goud)

Wanneer je er voor kiest om fysiek goud aan te houden (dus ergens in huis te bewaren of in een kluis bij een bank), dan zullen hier ook kosten aan zitten. De kans is klein dat je je goud voor de show ergens op een zichtbare plek neerlegt. Je wilt immers niet anderen op ideeën brengen… Om de veiligheid van je goud te bewaken zul je dus kosten moeten maken. Zo schaf je misschien zelf een kluis aan, of moet je bewaarkosten betalen bij een bank. Dit maakt de belegging minder rendabel.

Economisch goede tijden zijn slecht voor de goudprijs

Eerder hadden we het al over de functie van veilige haven, maar een veilige haven is minder nodig in economisch goede tijden. Wanneer het economisch goed gaat denkt niemand (of nouja, in mindere mate) aan het feit dat het ook wel weer eens slecht kan gaan. Doemscenario’s komen pas bovendrijven wanneer de economie slechter gaat draaien. Dit heeft dan ook tot gevolg dat de goudprijs stijgt in slechte economische tijden en daalt wanneer het economisch goed gaat.

Negatieve correlatie met rente

Vaak worden obligaties gezien als een veilige manier om je geld te stallen, zeker wanneer het overheidsobligaties zijn met een AAA rating. Nu de rentes zo laag (of zelfs negatief) staan, levert beleggen in obligaties niks meer op. Hiermee vervalt de reden om in obligaties als “veilige haven” te beleggen. Er wordt nu meer gekozen om te beleggen in goud, aangezien goud ook geen rente uitkeert maar ook wordt gezien als veilige belegging. Dit is terug te zien in de goudprijzen.

Wanneer wordt goud aangekocht als belegging?

Goud wordt met name aangekocht wanneer het economisch slecht gaat en er veel onrust is op de aandelenmarkt of in het geopolitieke klimaat. Dit is vaak terug te zien in de pieken van de goudprijs in deze periodes. Zo ook hieronder geeft de goudprijs een enorme stijging weer nu Covid-19 de wereld in zijn greep houdt. Al hebben aandelenmarkten weer herstel laten zien, de goudprijs blijft hoog.

Wanneer je je als individuele belegger wilt beschermen tegen economisch slechte tijden of geen vertrouwen hebt in bijvoorbeeld de Euro, is vaak het moment om goud in te kopen. Vaak zie je hierbij wel dat goud wordt aangekocht als er onrust is, en weer wordt verkocht wanneer de onrust is gedaald. Dan dalen de goudprijzen ook weer, wat er mogelijk voor zorgt dat je te duur hebt aangekocht en vervolgens met verlies verkoopt.

Goudprijs van de afgelopen jaren

Voordat je besluit te beleggen in een product, wil je natuurlijk wel graag weten hoe dit product zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld qua prijs. Laten we op de middellange termijn en de lange termijn naar de goudprijs kijken.

Goudprijs in de laatste 7 jaar (2013-2020)

In bovenstaande grafiek is goed te zien dat de goudprijs de afgelopen tijd erg volatiel is geweest. Gemiddeld genomen schommelde deze tussen de $1100 en $1300 per ounce tussen 2013 en 2018. In 2019 speelde de handelsoorlog tussen Amerika en China een grote rol, wat terug te zien is in een stijgende goudprijs. Vanaf begin 2020 kwam daar nog eens de wereldwijde pandemie van Covid-19 bij wat de goudprijs tot recordhoogtes liet stijgen.

Goudprijs in de laatste 50 jaar (1969 – 2019)

In bovenstaande grafiek is goed te zien dat de goudprijs van 1970 tot 2000 relatief stabiel was. Pas tussen 2005 en 2012 is er een enorme stijging, mede veroorzaakt door de financiële crisis in 2008-2009. Centrale banken begonnen weer massaal goud op te kopen om zekerheid te kunnen geven aan hun valuta. Verder is er in 1980 een piek te zien, veroorzaakt door de hoge olieprijzen en geopolitieke onrust in Afghanistan en Iran.

In deze grafiek is ook goed de negatieve correlatie tussen goud en de rentestand terug te zien. De rente heeft nog nooit zo laag gestaan, en dus blijft goud een vergelijkbare veilige belegging. Na 2012 heeft de economie weer herstel laten zien, dit zorgde tevens voor een dalende goudprijs in de daaropvolgende jaren. Zoals eerder al toegelicht was 2019 wat onrustig door de handelsoorlogen tussen Amerika en China, wat leidde tot een stijgende goudprijs.

Waarvoor wordt goud nog meer gebruikt?

Goud wordt dus gebruikt als beleggingsobject door beleggers en als onderpand door centrale banken. Ook is het natuurlijk een edelmetaal wat veel gebruikt wordt in juwelen. Tevens kent het toepassingen in elektronica. Deze laatste twee zorgen voor vraag naar fysiek goud. Deze vraag is alleen vele malen kleiner dan het gebruik als beleggingsobject. De prijs van goud wordt dus met name gedreven door beleggers en centrale banken.

Hoe kun je in goud beleggen?

Er zijn een aantal manieren waarop je als particulier in goud kunt beleggen. Dit zijn voornamelijk het fysieke edelmetaal (goud munten en staven), aandelen van goudmijnbedrijven, goud futures/opties/turbo’s en goud ETFs. Tijdens de financiële crisis zagen we veel mensen fysiek goud kopen. Er waren zelfs pinapparaten ontwikkeld waarbij men goud kon kopen. Bij een goud ETF volgt de ETF de prijs van goud, maar hoef je als belegger dus niet fysiek goud aan te houden. Het verschilt wel per ETF of er daadwerkelijk onderliggend goud wordt aangehouden of niet.

Zou ik goud kopen als belegging?

Persoonlijk ben ik nu een best wel offensieve belegger. Ik hou geen obligaties aan en derhalve spreekt goud mij ook niet aan. Dit is omdat ik nog een lange tijdhorizon voor me heb qua beleggen. Ik heb een baan en een noodspaarpot, dus heb ik de risicodekking die obligaties (en of goud) me zouden geven op dit moment niet nodig. Ik ga liever voor een lange termijn rendement van +/- 7% dan risico’s af te dekken. Stel dat ik hier in de toekomst anders over denk, dan zou ik eventueel voor een klein percentage in goud stappen. Als ik tegen die tijd 20% laag-risico zou willen beleggen dan zou dat zo’n 17% in obligaties en 3% in goud zijn.

Sowieso is nu niet het moment om goud in te kopen. De prijzen zijn historisch hoog en om dat goed te gaan maken hebben we wel weer een nieuwe economische crisis nodig om met winst te kunnen verkopen. Dit is voor mij dan ook 1 van de grote nadelen; het feit dat je bij goud alleen rendement maakt bij verkoop. Ik blijf dus bij mijn buy & hold strategie met ETFs. 🙂