Obligaties: alles wat je moet weten

Een hot topic zijn tegenwoordig obligaties, maar waarschijnlijk heb je niet dagelijks te maken met obligaties. Vandaar in dit artikel een opfrisser voor je: wat zijn obligaties, hoe werken obligaties, wat is het verschil tussen obligaties en aandelen, wat zijn de voor- en nadelen van beleggen in obligaties en nog veel meer informatie die je nodig hebt over obligaties.

Wat is een obligatie?

Een obligatie is schuldpapier uitgegeven door een land, bank of bedrijf. Op het moment dat een land, bank of bedrijf geld nodig heeft, bijvoorbeeld voor een bouwproject, kan deze partij via het uitgeven van obligaties geld ophalen.

Als particulier kun je een obligatie van een land, bank of bedrijf kopen, deze worden doorgaans verhandeld op de beurs. Hiermee heeft het land, de bank of het bedrijf waarvan je een obligatie hebt gekocht een schuld bij jou uitstaan.

Hoe werken obligaties?

Obligaties zijn over het algemeen vrij verhandelbaar op de aandelenbeurs. Je kunt dan via je broker een obligatie aankopen maar ook verkopen op moment dat je dat wilt.

Over de meeste obligaties wordt rente gegeven, net zoals bij je spaargeld op de bank. Deze rente wordt ook wel couponrente genoemd. Het hangt af van de obligatie of deze rente vast staat of variabel is. Indien de rente vast staat, is dit altijd vermeld bij de obligatie. Wanneer een obligatie een variabele rente heeft, staat vermeld waar de rente op gebaseerd is. Er zijn ook obligaties die geen rente geven, dit zijn zo geheten zero-coupon obligaties.

De looptijd van de obligatie is per obligatie verschillend, dit kan bijvoorbeeld een paar maanden, een jaar, 5 jaar, 10 jaar, 30 jaar of eeuwigdurend (perpetuele obligaties) zijn.

Aan het eind van de looptijd wordt de face value van de obligatie terugbetaald. De face value van een obligatie is de nominale waarde van het schuldpapier, zoals vermeld op de obligatie. De face value bedraagt vaak €1.000.

De rente van de obligatie wordt berekend over de face value van de obligatie, niet over de huidig verhandelde waarde. Het kan dus zijn dat je een obligatie met een nominale waarde van €1.000 hebt gekocht voor €1.050. De rente wordt dan berekend (en uitbetaald) over de €1.000 en niet over €1.050.

Hoe vaak rente wordt uitbetaald over een obligatie verschilt. Dit kan jaarlijks zijn, maar er zijn ook obligaties die 2x per jaar of 4x per jaar rente uitkeren. In geval van een zero-coupon obligatie ontvang je dus geen rente.

Wat is het verschil tussen obligaties en aandelen?

Er zijn een aantal verschillen tussen obligaties en aandelen die goed zijn om van te voren te weten.

Bij het aankopen van een obligatie heeft een partij een schuld bij jou uitstaan waarover afspraken zijn gemaakt rondom terugbetaling en de opbrengsten voor jou als houder van de obligatie.

Bij het aankopen van aandelen koop je een stukje van het bedrijf, en daarmee heb je als aandeelhouder vaak recht op een deel van de toekomstige winst, indien het bedrijf dit uitbetaald. Je weet alleen niet zeker hoeveel dit gaat zijn, dit is aan het bedrijf om te bepalen of en hoeveel van de winst wordt uitgekeerd.

Kortom:

	Obligaties	Aandelen
Aandeelhouder van bedrijf	Nee	Ja
Opbrengst van investering van te voren bekend	Ja*	Nee
Meedelen in de winst: dividend (indien wordt uitgekeerd)	Nee	Ja
Ontvangen rente	Ja	Nee

Wat is veiliger: obligaties of aandelen?

Indien je als belegger de keuze hebt tussen beleggen in obligaties of aandelen, dan is het goed om te weten bij welk van de twee beleggingsproducten je het meeste risico loopt. Beide beleggingsinstrumenten kennen verschillende risico’s, het grootste verschil in risico zit in of het mogelijk is (een gedeelte van) je investering terug te krijgen in geval van faillissement van de partij waarvan je aandelen of obligaties hebt gekocht. Is dit niet het geval, dan kun je in 1x je gehele (of een gedeelte van) investering verliezen.

In het geval van een faillissement heb je als obligatiehouder meer rechten dan als aandeelhouder. Dit komt doordat bij wet de verplichting bestaat om uit de nog resterende boedel (bijv. bij verkoop van een bedrijfspand) in eerste instantie schulden af te lossen. Indien na het aflossen / terugbetalen van alle schulden er nog waarde overblijft in het bedrijf, dan komt dit toe aan de aandeelhouders.

Bij beleggen in obligaties heb je dus meer kans dat (een gedeelte van) je investering wordt terugbetaald in geval van faillissement. Als aandeelhouder heb je nagenoeg geen zekerheden dat je nog iets terugkrijgt van je belegging in geval van faillissement.

Kan een obligatie in waarde dalen?

Ja, een obligatie kan in waarde dalen. Dit kan gebeuren wanneer de kredietwaardigheid van de uitgevende partij daalt (en daarmee het faillissementsrisico toeneemt). Ook bij een stijgende inflatie of stijgende rente kan de waarde van de obligatie dalen. Let wel: we hebben het dan over de beurswaarde waarvoor de obligatie verhandeld wordt. De face value van een obligatie staat vast en veranderd niet.

Kun je geld verliezen op obligaties?

Ja, het is mogelijk om geld te verliezen op obligaties. Dit kan gebeuren wanneer de beurswaarde van de obligatie daalt.

Ook kan het zijn dat het rendement wat je maakt op een obligatie niet opweegt tegen de kosten die je maakt bij je broker om de obligatie te kopen, aan te houden, coupon-rentes af te wikkelen en bij einde looptijd de obligatie af te wikkelen en face-value (samen met de laatste coupon) uit te keren.

Een obligatie is een beleggingsproduct en bij alle beleggingsproducten geldt: beleggen brengt risico’s met zich mee. Er bestaat de kans je inleg (deels) te verliezen.

Wat zijn de nadelen van obligaties?

Beleggen in obligaties heeft naast voordelen ook een aantal nadelen. Het is goed om hier van op de hoogte te zijn voordat je begint met beleggen in obligaties.

Ten eerste is het rendement op obligaties over de lange termijn een stuk lager dan bij aandelen. Bij aandelen is het rendement gemiddeld tussen de 6 – 8 % per jaar, maar bij obligaties ligt dit eerder rond de 3% per jaar (dit zijn gemiddelden bij een beleggingstermijn van meer dan 10 jaar). Obligaties zijn dus een prima manier om risico’s in je beleggingsportefuille te mitigeren, maar vaak niet het middel waarmee het hoogste rendement behaald wordt.

Waarom zou je een obligatie kopen?

STOP!

Voordat je nadenkt over het kopen van een obligatie dien je mogelijk eerst nog wat meer kennis op te doen over dit beleggingsproduct. In de cursus Beleggen in Obligaties leer je verschillende type obligaties (her)kennen, weet je de voor- en nadelen van beleggen in obligaties, welk type obligatie goed bij je past, wat de risico’s zijn, en hoe de prijs zich ontwikkeld bij renteschommelingen in inflatie. Zeker een must voordat je de stap waagt, anders maak je mogelijk verkeerde beleggingsbeslissingen met rendementsverliezen tot gevolg…

En dan nu weer verder waarom je een obligatie zou kunnen kopen…

Na de nadelen besproken te hebben, laten we ook nog even kijken naar de voordelen van obligaties kopen.

Obligaties hebben minder risico dan aandelen, dit komt met name doordat je een hogere kans hebt op terugwinning van je investering bij een faillissement.

De koersen van obligaties schommelen minder heftig dan bij aandelen, dit kan zorgen voor wat meer rust in je beleggingsportefeuille. Als je erg gevoelig bent voor grote prijsschommelingen dan zijn obligaties een goede keuze.

Dit is ook de reden dat op latere leeftijd wordt aangeraden een hoger % van je beleggingsportefeuille in obligaties te hebben, zodat wanneer de tijd daar is om te leven van je belegde vermogen, dit vermogen niet plotseling een grote waardedaling heeft op moment dat je met pensioen gaat.

Bij het aankopen van een obligatie en door deze te houden tot de einddatum, weet je precies wat je rendement gaat zijn over je geinvesteerde geld tijdens die tijdsperiode. Dit kan voor veel mensen geruststellend zijn. Bij beleggen in aandelen weet je immers nooit wat je rendement precies gaat zijn, dus mocht je daar onzeker of onrustig van worden, kies dan voor meer zekerheid.

Als vierde voordeel leveren obligaties doorgaans meer rendement dan je spaarrekening. Het rendement op obligaties is vaak hoger dan de inflatie, waardoor je geld netto gezien nog steeds iets in waarde stijgt (uitzonderingen nagelaten, zoals jaren met 10% inflatie…).

Waar kun je een obligatie kopen?

Vrij verhandelbare obligaties kunnen bij bijna alle brokers gekocht worden waar je ook individuele aandelen kunt kopen. Er zijn partijen die alleen een geselecteerd aantal fondsen aanbieden om te kopen, deze partijen hebben vaak ook een of meerdere obligatiefondsen waar je uit kunt kiezen, maar hier kunnen geen individuele obligaties gekocht worden.

Zelf beleg ik bij DEGIRO, en koop hier dus ook mijn obligaties. Wil je weten hoe dit werkt? Check dan dit artikel over staatsobligaties aankopen via DEGIRO incl. foto’s, mocht je bedrijfsobligaties willen kopen dan werkt dezelfde methodiek.

Er zijn ook obligaties die door een partij worden uitgegeven welke niet vrij verhandelbaar zijn op de beurs. Deze kunnen direcht bij de uitgevende partij worden gekocht, maar hebben wel als nadeel dat het lastiger is ze weer te verkopen. Hierdoor krijg je mogelijk niet een goede prijs voor je obligatie indien je deze in de tussentijd (voor het einde van de looptijd) wil verkopen.

Kan een obligatie op elk moment worden verkocht?

Een vrij verhandelbare obligatie kan tijdens beurstijden worden verhandeld, en dus ook worden verkocht. Heb je een obligatie via een broker gekocht? Dan kun je deze ook bij diezelfde broker weer verkopen tijdens beurstijden.

Dit is handig om te weten indien de waarde van je obligatie sterk daalt en je deze wil verkopen voordat de obligatie nog meer in waarde daalt. Ook kan het zijn dat je om een bepaalde reden graag je geld weer uit de obligaties wil onttrekken (stel je wil je huis verbouwen en hebt het geld daar voor nodig), dan is het goed om te weten dat de vrij verhandelbare obligaties makkelijk kunnen worden omgezet in euro’s.

Heb je hier speciale vragen over, dan kun je deze het beste bij je eigen broker stellen.

Hoe werkt het geld verdienen met een obligatie?

De voornaamste manier om geld te verdienen met een obligatie is via de rente uitkering (= coupon) op de obligatie. De rente wordt vaak periodiek uitbetaald, op welke termijn dit is wordt weergegeven op de obligatie zelf.

Daarnaast zijn er ook koersontwikkelingen die effect hebben op de hoogte van het rendement. Is de koers van een obligatie omhoog gegaan en je verkoopt de obligatie, dan is dit onderdeel van het rendement.

Meer weten over hoe je geld kunt verdienen met obligaties? Dat leer je in de cursus Beleggen in Obligaties, inclusief alle risico’s die gepaard gaan met beleggen in obligaties (deze zijn gelukkig laag!), wat voor effect de inflatie en renteschommelingen hebben op de waarde van je obligatie en meer. Een volledige cursus die je up-to-speed brengt als toekomstige obligatie handelaar.