Wat zijn aandelen?

Je bent misschien helemaal enthousiast geworden over beleggen, bijvoorbeeld door het artikel over passief inkomen. Maar nu vraag je je misschien wel af: wat zijn aandelen? Hoe werken ze? En waarom moet ik hier iets mee? Daarover ga ik je in dit beginners artikel over aandelen meer vertellen!

Wat zijn aandelen?

Als je denkt aan beleggen is het eerste wat in je op komt misschien wel het woord aandelen. Dit was bij mij vanuit thuis ook het geval. Maar wat zijn die aandelen nu precies?

Nou, een aandeel is een stukje eigendom wat je koopt van een bedrijf. Vroeger werden aandelen verkocht waarbij je een papieren certificaat ontving waarop stond hoeveel aandelen je kocht en waarbij ook dividend coupons waren meegeleverd. In de huidige technologische tijd is dit allang niet meer zo. Tegenwoordig worden de meeste aandelen elektronisch bijgehouden door bijvoorbeeld je bank of broker. Stel ik koop 1 aandeel in Bedrijf X, welke 1.000 aandelen heeft uitgegeven. Ik bezit in dit geval dus 0,1% van het bedrijf.

Welke type aandelen zijn er?

Er kunnen aandelen worden uitgegeven binnen een Besloten Vennootschap (BV) waarbij de aandelen over het algemeen niet vrij verhandelbaar zijn en vast liggen in de statuten van de BV. Ook kunnen aandelen uitgegeven worden door een Naamloze Vennootschap (NV). Deze aandelen zijn wel vrij verhandelbaar op de beurs waaraan het bedrijf staat genoteerd.

De juridische kant van aandelen

Zoals hierboven al even kort behandeld zijn er verhandelbare en niet vrij verhandelbare aandelen. Deze hangen vaak af van het feit of de eigenaar van de aandelen vastligt in een notariële akte of dat de aandelen anoniem zijn. Bij een BV weet de onderneming vaak wel wie zijn aandeelhouders zijn. Bij een NV is dit het tegenovergestelde. De aandelen van een NV zijn over het algemeen vrij verhandelbaar. Dit heeft tot gevolg dat ik bijvoorbeeld een aandeel in BijX NV kan kopen op maandag, en deze weer kan verkopen op woensdag, zonder dat BijX NV weet dat ik aandeelhouder was. Het enige dat BijX NV weet is dat ze een x aantal aandelen hebben uitgegeven en deze verhandeld worden op de beurs (bijvoorbeeld AEX).

Vaak worden preferente aandelen en prioriteitsaandelen niet vrij op de markt verhandeld maar zijn deze aandelen bijvoorbeeld in handen van familieleden van de oprichter.

Preferente aandelen

Bij preferente aandelen wordt vaak een bepaald percentage uit te keren dividend vastgesteld op basis van de nominale waarde van de aandelen. Dus stel: BijX NV geeft preferente aandelen uit voor €20 per stuk (nominale waarde) en geeft hierop 5% dividend uitkering. Nu kan het zijn dat door marktwerking of de lage rentes dat deze aandelen een stuk meer waard zijn geworden. Stel je kunt nu op dit moment zo’n aandeel kopen voor €40(reële waarde). Dan blijft de dividenduitkering €4 per jaar omdat dit niet wordt vastgesteld over de reële waarde maar over de nominale waarde. Zo heb je dus niet 5% winst op je investeringen (return on investment (ROI)) maar 2,5%.

Let er hierbij wel op dat in het geval het bedrijf geen winst maakt het zo kan zijn dat er geen dividend uitgekeerd kan worden! Wanneer er cumulatieve preferente aandelen zijn uitgegeven worden deze “gemiste” dividenduitkeringen ingehaald wanneer er wel winst wordt gedraaid door de onderneming. Ook kan een preferent aandeel worden uitgegeven als bescherming van de onderneming, het verkleint hierdoor de kans op een vijandige overname. Dit zou het geval zijn omdat preferente aandelen niet aan alle aandeelhouders hoeven te worden voorgelegd. Hier heb ik verder niet veel kaas van gegeten, en ik denk ook niet dat een gemiddelde belegger hier mee te maken gaat krijgen, maar mocht dit toch zo zijn, schakel dan even een advocatenkantoor in.

Prioriteitsaandelen

Daarnaast kennen we nog prioriteitsaandelen. Hierbij is vaak het recht op dividenden gelijk aan “normale” uitgegeven aandelen maar hebben de aandelen wel extra rechten bij bijvoorbeeld besluitvoering binnen het bedrijf. De rechten die worden verleend aan prioriteitsaandelen liggen vaak vast in de statuten van het bedrijf.

Stel dat je bijvoorbeeld naar de aandeelhoudersvergadering gaat bij BijX NV. Het kan zo zijn dat diegene die een prioriteitsaandeel houdt een wijziging voorstelt in het bestuur van het bedrijf. Nu zou je het daar niet mee eens kunnen zijn, maar afhankelijk van de rechten die zijn toebedeeld aan het prioriteitsaandeel (zie statuten van het bedrijf) zou het zomaar zo kunnen zijn dat je hier niks tegen in kunt brengen.

Diegene met het prioriteitsaandeel heeft dus meer zeggenschap binnen het bedrijf. Dit zorgt er tevens ook voor dat de kans op een vijandige overname verkleint zolang de tegenpartij geen prioriteitsaandelen in handen heeft. Een bekend bedrijf waarin bijvoorbeeld prioriteitsaandelen worden aangehouden is Heineken N.V.

Faillissement

Het is daarnaast ook van belang welk type aandeel je aanhoudt in het geval van een faillissement. Het is vaak zo dat “normale” aandelen achtergesteld zijn op preferente en prioriteitsaandelen van een bedrijf. Wanneer er bij een faillissement voldoende geld kan worden opgehaald uit de verkoop van (delen van) de onderneming om alle schulden te kunnen betalen blijft er mogelijk geld over voor de aandeelhouders. Aandeelhouders zijn dan ook altijd achtergesteld op schuldeigenaren. Schuldeigenaren zullen dus eerst worden terugbetaald in het geval van een faillissement en wanneer er geld overblijft zijn aandeelhouders aan de beurt. Vaak is in statuten vastgesteld dat wanneer er nog geld overblijft in het geval van een faillissement de houders van preferente en prioriteitsaandelen eerst zullen worden betaald. Pas daarna zijn de houders van “normale” aandelen aan de beurt.

Wat als belegger zijnde nog meer van toepassing is…

Oke, dat was allemaal wat meer de juridische kant van aandelen. Maar als investeerder of belegger kun je nog drie typen aandelen van elkaar onderscheiden, namelijk: groeiaandelen, waarde aandelen en dividendaandelen.

Groeiaandelen

Een groeiaandeel kenmerkt zich door de verwachte groei van het bedrijf. Vaak ligt deze verwachte groei van het bedrijf boven de groei van de markt in zijn geheel. Deze type aandelen worden vaak uitgegeven om geld op te halen bij beleggers en investeerders zodat het bedrijf gebruik kan maken van deze groei potentie. Groeiaandelen keren over het algemeen ook geen dividenden uit omdat deze dividenden zullen worden geherinvesteerd in het bedrijf voor nog meer toekomstige groei. Groeiaandelen worden vaak aangekocht om mogelijk in een later stadium deze aandelen met winst te kunnen verkopen. Ze worden dus niet aangehouden voor dividend maar gebruikt voor kapitaalwinsten (verkoop tegen een hogere prijs dan waarvoor het aandeel is aangekocht). Goede voorbeelden hiervan zijn techbedrijven zoals Google en Facebook.

Waarde aandelen

Een van de kenmerken van waarde aandelen is dat deze vaak voor een lagere prijs worden verhandeld in vergelijking tot andere aandelen wanneer gekeken wordt naar bijvoorbeeld dividenduitkeringen, winst en omzet. Ze keren vaak een hoog dividend uit, hebben over het algemeen lage financiële ratio’s zoals een lage koers/boekwaarde of lage koers/winst ratio.

Dividendaandelen

De laatste categorie zijn dividendaandelen. Ook waarde aandelen kunnen dividend uitkeren maar dividendaandelen kenmerken zich door een vaste dividenduitkeringen van gemiddeld gezien dezelfde hoogte. Ook zijn deze aandelen vaak bestand tegen schommelingen op de aandelenmarkt en worden daarom vaak gezien als minder risicovol. Een nadeel hiervan is dat wanneer de rentes stijgen, de waarde van deze aandelen vaak naar beneden gaan. Dit komt doordat spaargeld aanhouden bij een bank wordt gezien als minder risicovol in vergelijking met het aanhouden van aandelen. Op het moment dat rentes stijgen wordt het dus aantrekkelijker om spaargeld aan te houden en zullen de dividendaandelen minder waard worden.

Vaak is het groeipotentieel van dividendaandelen relatief laag in vergelijking tot de markt. Een goed voorbeeld van een dividendaandeel is bijvoorbeeld Shell N.V. Dividendaandelen zijn vaak te vinden in de vastgoed sector, energie sectoren en financiële instituties. Een nadeel van dividendaandelen voor het bedrijf zelf is dat beleggers massaal hun aandelen zullen verkopen wanneer er geen dividend uitgekeerd wordt. Dit heeft negatieve gevolgen voor het bedrijf. Dit gaat zelfs zo ver dat bedrijven in dit geval soms zelfs geld zullen lenen om dit vervolgens uit te kunnen keren als dividend om aandeelhouders tevreden te houden.

 

Waarom aandelen kopen?

Wat zijn aandelen? Nu hebben we hier gelukkig iets meer kennis over, net zoals over de type aandelen die er zijn. Het is het ook zaak om te kijken naar waarom je nu eigenlijk aandelen zou willen kopen. Vaak worden aandelen gekocht omdat de verwachting is dat deze meer waard zullen worden. De waarde van het bedrijf waarvan je de aandelen hebt gekocht stijgt doordat ze goed zijn in wat ze doen en er veel groeipotentie is. Ook word er bij het uitbrengen van aandelen vaak een belofte gedaan door het bedrijf. Ze beloven bijvoorbeeld in de toekomst de winst met aandeelhouders te delen. Dit gebeurt door middel van dividenduitkeringen.

Over het algemeen worden aandelen aangekocht omdat de aandelenmarkt een hoger rendement biedt dan spaarproducten tegen acceptabele risico’s. Dit is ook de reden waarom veel institutionele beleggers (zoals verzekeraars en pensioenfondsen) aandelen aanhouden. Deze beloven hun klanten dat ze een bepaalde uitkering krijgen wanneer ze bijvoorbeeld met pensioen gaan. Om deze uitkering te kunnen bieden moet er gezorgd worden voor een rendement wat hoger ligt dan de inflatie over de gehele looptijd van het product. Zeker bij huidige rentestanden (0,05 – 0,3%) en een inflatie van 1,4% over bijvoorbeeld 2017 (volgens het CBS) is het voor bijvoorbeeld institutionele investeerders zaak om investeringen te vinden die ervoor zorgen dat je geld meer waard wordt in plaats van minder. Een goede uitkomst hiervoor kan zijn om te gaan beleggen in aandelen of andere instrumenten.

Risico’s!

Maar vergeet niet, er zitten ook zeker risico’s aan beleggen. Er zullen weken zijn dat de aandelenmarkt opeens 10% naar beneden gaat. Hier zul je tegen moeten kunnen. Mijn persoonlijke strategie is dan ook om een reserve spaarpot aan te houden en hetgeen wat ik hierboven maandelijks overhoudt te investeren door middel van het kopen van ETFs (hierover later meer). Ik raad dan ook AF om al je spaargeld te gaan beleggen in de hoop een rendement te behalen! Zorg voor een goede reserve spaarpot (bijvoorbeeld 6x je maandelijkse uitgaven). Na het opbouwen van deze reserves kun je eventueel gaan nadenken over het beginnen met beleggen.